Sledi kontrakcija mišića ždrela, koji podižu zalogaj i sprovode ga u jednjak. U toku ždrelne faze gutanja, postoji koordinacija sa sistemom za disanje, koje se prekida dok se zalogaj nalazi u ždrelu. Pri gutanju hrane, pored zaustavljanja disanja, dolazi i do spuštanja grlenog poklopca(glotis), čime se sprečava da hrana i tečnost dospeju u dušnik.
Etiologija
Problem je u tome što su bolesti ždrela vrlo često komponente nekog sistemskog oboljenja, pa je teško pronaći i otkloniti primarni uzrok. Pošto je poremećaj gutanja jedan od najvažnijih simptoma bolesti ždrela, treba navesti neke od bitnijih uzroka.
Poremećaj gutanja (dysphagia) javlja se u sklopu sistemske bolesti ili kao samostalno oboljenje. Mogu ga izazvati urođene ili stečene anatomske anomalije ždrela, zapaljenja ždrela i krajnika, tumori, apscesi, uvećani limfni čvorovi u predelu ždrela, strana tela uždrelu, kao i neurološke, neuro-muskulame ili muskulame bolesti.
Do neurološke disfagije dovode prekidi u perifernoj inervaciji ili različiti patološki procesi na mozgu (tumori, hematomi). Neuromuskulama disfagija obično je povezana sa oboljenjem jednjaka koje se zove megaesophagus, dok je miogena disfagija retka kod pasa i mačaka. Važno je naglasiti da bol u faringealnoj regiji može potpuno blokirati mehanizme koji regulišu gutanje.
Klinička slika
Bolesti ždrela najčešće se manifestuju poremećajima gutanja. Ponekad je jedini znak oboljenja otežano disanje (kada je bolešću prvenstveno zahvaćen nosni deo ždrela - nasopharynx). Životinja odbija hranu, često i vodu, tužna je i bezvoljna, teško diše, a pri disanju ispruža vrat.
Kod hroničnog faringitisa dominira neprekidno kašljucanje, a uzeta hrana i voda vraća se na usta i nos životinje. Javljaju se i poremećaji apetita i perverzan apetit, kada životinja uzima u usta različita strana tela (kućne biljke, delove tapeta ili tepiha), mada je inače dobro vaspitana i nema takve navike. Dlaka je mutne boje i lošeg kvaliteta, a na koži ima dosta peruti.
Postavljanje dijagnoze
Kada veterinar posumnja na neko oboljenje ždrela, mora obaviti kompletan pregled pacijenta. Pregled počinje tako što se bolesna životinja posmatra u čekaonici, ili van ambulante, da bi se zapazile promene u ponašanju i vokalizaciji. Veterinar obraća pažnju na raspoloženje pacijenta, ponašanje, kretanje, telesnu težinu (kod hroničnih oboljenja ždrela životinja je uvek mršava), stanje dlake i eventualne neuobičajene zvuke u toku disanja.
Sledi detaljan pregled pacijenta koji obuhvata merenje telesne temperature, pulsa, preslušavanje srca i pluća, pregled vidljivih sluzokoža, perifernih limfnih čvorova, naročito u regiji glave i savesnu palpaciju (prepipavanje)regije ždrela. Na osnovu rezultata ovih pregleda i istorije bolesti, veterinai odlučuje da li su potrebni dalji pregledi i analize.
Posle toga, obavlja se opsežan pregled čitave usne duplje - svih zuba, jezika i tvrdog nepca. Obično je za detaljan pregled ždrela potrebno dati životinji blag sedativ, jer ako je ždrelo obolelo i bolno, pacijent se snažno opire pregledu. Pregledaju se krajnici (koji su kod mladih, zdravih životinja, crveniji i prominentniji nego kod starijih), baza jezika i meko nepce. Veoma je bitan detaljan pregled mekog nepca, jer njegovo urođeno skraćenje dovodi do problema s gutanjem. Predugo meko nepce sreće se kod brahiocefaličnih pasa (buldozi, bokseri, pekinezeri) i dovodi do otežanog disanja i vraćanje hrane iz ždrela u usnu duplju ili nos. Veterinar palpira čitavu ždrelnu duplju zbog eventualnog prisustva stranih tela ili njima izazvanim povredama.
Rentgenski pregled daje korisne podatke, posebno ako su u pitanju strana tela (oštri kamenčići, igle i kosti) u ždrelu, ali ne može pomoći u utvrđivanju eventualnog zapaljenja ždrela ili krajnika i skraćenja mekog nepca, pa se, pre rengentskog, preporučuje opisan pregled ždrela pod dejstvom sedativa.
Kontrastna videofluorografija i elektromiografija su metode pregleda ždrela koje se u inostranstvu često koriste u veterinarskoj praksi, ali ne i u našoj zemlji. Brisevi uzeti iz ždrela radi zasejavanja bakteriološke kulture retko daju dijagnozu, jer mnoge bakterije postoje u ždrelu i pod normalnim okolnostima i u toku zapaljenja.
