Štenećak (Febris catarrhalis infectiosa canis) je akutna zarazna bolest najčešće pasa, ali mogu oboljeti i kune, lasice i drugi mesojedi, a uzročnik bolesti je virus. Bolest se manifestuje upalnim promjenama na sluznicama očiju, disajnim i probavnim organima, a često može biti zahvaćen i centralni nervni sistem, te koža. U toku bolesti česte su i sekundarne bakterijske infekcije koje otežavaju klinički tok bolesti i samo izlječenje.



Danas je štenećak raširen po cijelom svijetu, a posebno u velikim urbanim sredinama. Sve do nedavno se vjerovalo da oboljevaju samo mladi psi, ali u zadnjih nekoliko godina sve je veći broj starijih pasa koji oboljevaju od ove opake bolesti. Glavni izvor infekcije su psi koji su preboljeli bolest i zaraženi psi koji ne pokazuju znakove bolesti. Nosni iscjedak i pljuvačka takvih pasa su opasni jer se virus u njima pojavljuje 5-6 dana nakon infekcije. U kasnijoj fazi bolesti virus se moze širiti mokraćom i izmetom. Zaraza se ne širi samo direktnim kontaktom zdrave i oboljele životinje, već se pas moze zaraziti i onda kada bude na mjestu gdje je prije boravila bolesna životinja.

Prvi znak bolesti je visoka temperatura koja se javlja od 3 - 6 dana nakon što je pas bio u kontaktu sa virusom. Nakon 2 dana temperatura obično padne, da bi za nekoliko dana ili nedelja ponovno narasla. Sa drugim rastom tjelesne temperature najčešće se pojave i drugi simptomi: iscjedak iz očiju i nosa, povremeno povraćanje i/ili proljevi, kašljanje. Životinja gubi apetit, postaje potištena, ponekad se javlja i crvenilo kože. Virus štenećaka djeluje imunosupresivno, dakle oslabljuje obrambene mehanizme organizma, što otvara vrata sekundarnim infekcijama koje bi zdrav organizam bez problema nadjačao. Nakon "napada" na ćelije odbrambenog sistema i epitelne ćelije (probavnog i disajnog), virus stiže do nervnih ćelija gdje je najčešće uzrokom nepopravljivih oštećenja.



Nakon ovih početnih znakova, tok bolesti može ići u različitim smjerovima sa različitim simptomima i to kao:

1. CRIJEVNI OBLIK - manifestuje se upalom sluznice želuca i crijeva sa znakovima proliva, rijetko sa primjesama krvi, te povraćanjem. Postepeno nastaje dehidracija i potpuna malaksalost životinje.
2. PLUĆNI OBLIK - započinje kao upala grla, životinja počinje otežano da diše i kašlje. Kašalj je u početku suv, a zatim vlažan i bolan. Pojavljuje se gnojni iscjedak iz očiju i nosa, kasnije nastaje upala pluća i bronha, te se ovaj oblik često završava smrću.
3. NERVNI OBLIK - manifestuje se grčevima tjelesne muskulature koji ponekada izgledaju kao znakovi epilepsije (padavice), javljaju se nervni simptomi u obliku trzanja glavom ili nogama, upale očnog živca i slično. Kasnije nastaje oduzetost prednjih ili zadnjih nogu i sve do potpune paralize psa. Ovaj oblik je neizlječiv.
4. KOŽNI OBLIK - manifestuje se pojavom crvenila sa unutrašnje strane bedara i po stomaku, kasnije nastaju kvržice i čvorići koji se zagnoje. Ovaj oblik je najblaži ako se javlja samostalno.
5. BOLEST TVRDIH ŠAPA- predstavlja pojavu patološkog bujanja gornjeg sloja kože jastučića šapa i nosne pečurke u pasa.Jastučići i njuška postaju zadebljali, gube elastičnost i sjaj i jako su tvrdi. Ovaj oblik se pojavljuje u kombinaciji sa ostalim prije navedenim oblicima i predstavlja najteži oblik koji završava uginućem.



Liječenje pasa oboljelih od štenećaka najbolje je prepustiti veterinarima, a za vlasnike pasa najbitnije je da se pobrinu za preventivnu zaštitu svojih pasa od ove bolesti.Ako se bolest pojavi, važno je što prije pristupiti liječenju, jer su tako šanse za izlječenje veće.

Kod nas postoje nekoliko vrsta vakcina koje su polivalentne( štite životinju od više bolesti) . Pse je najbolje vakcinisati protiv štenećaka u starosti od 8 nedelja, te ih ponovno vakcinisati za jedan mjesec.Prije davanja vakcine, važno je da štenad budu očišćena od crijevnih parazita. Slijedeća vakcinacija je kada psi napune godinu dana i preporučuje se da se ponavlja svake godine jer kao što smo prije napomenuli, oboljevaju uglavnom mladi psi, ali se bolest može pojaviti i kod starijih. Troškovi liječenja bolesne životinje uveliko premašuju troškove uredne i redovne vakcinacije, a mogućnost da vakcinisana životinja oboli je zanemarljiva.